Sulama Sistemi Seçimi ve Kurulumu

Elinizde bir hortum var, her akşam bahçeye çıkıp tek tek suluyorsunuz ve "bu iş daha kolay olamaz mı?" diye düşünüyorsunuz. Olabilir. Ama önce şu soruya dürüst bir cevap gerekiyor: bahçeniz gerçekten bir sistem gerektirecek kadar büyük mü, yoksa sorun sulama yönteminde değil, sulama sıklığında mı?

Bir ev bahçesi sulama sistemi kurmanın amacı işi otomatikleştirmek değil sadece; suyu doğru yere, doğru miktarda ve doğru derinliğe ulaştırmak. Yüzeyi ıslatan ama kök bölgesine inmeyen bir sulama, hiç sulamamaktan daha zararlı olabilir; çünkü bitki köklerini yukarıda tutar, sıcak bir günde de o kökler yanar. Aşağıda hem seçim hem kurulum tarafını, kendi başınıza uygulayabileceğiniz düzeyde anlattım.

Bahçenize hangi sulama yöntemi uyar?

Seçim üç şeye bakar: alanın büyüklüğü, ne yetiştirdiğiniz ve suyun nereden geldiği. Bunları netleştirmeden malzeme almaya gitmek, yarısı dolapta kalan bir alışverişe dönüşüyor genelde.

Kaç metrekare için hangi çözüm mantıklı?

Balkonda 8 saksım var, sistem kurmalı mıyım? Genellikle hayır. Orada işi kolaylaştıran şey, uzun ağızlı bir sulama kabı ve saksıların altına konan bir tabla. Ama tatile çıkıyorsanız, tek çıkışlı bir damlatıcı hattı bile hayat kurtarır.

20-50 metrekare sebze bahçem var. Burada damla sulama net şekilde kazanır. Sıralar hâlinde domates, biber, salatalık yetiştiriyorsanız her sıraya bir damla hattı yeterlidir.

Çim ve süs bitkileri ağırlıkta. Çim, yaprağının üstüne su almayı sorun etmez ve geniş alana homojen dağıtım ister; orada yağmurlama başlıklar daha uygundur. Sebzeyle çimi aynı hatta bağlamak ise en sık yapılan hatalardan biri, çünkü su ihtiyaçları birbirine hiç benzemiyor.

Yaprak ıslanmasın diyorlar, doğru mu?

Doğru. Domates, salatalık, kabak gibi bitkilerde mantar hastalıkları ıslak yaprakta çok daha hızlı yayılıyor. Bu yüzden bu grupta damla sulama sadece su tasarrufu değil, aynı zamanda hastalık önlemi. Bahçedeki zararlı ve hastalık meselesine ayrı bir yazıda daha detaylı girdim; ama şu kural her zaman geçerli: suyu toprağa ver, yaprağa değil.

Su basıncım yeterli mi, nasıl anlarım?

Basit bir test: 10 litrelik bir kovayı musluğun altına koyup tam açın ve süreyi tutun. 30 saniyede doluyorsa dakikada yaklaşık 20 litre debiniz var. Damla sulamada her damlatıcı tipik olarak saatte 2-4 litre verir; yani kaç damlatıcı bağlayabileceğinizi bu debi belirler. Basınç düşükse hattı iki bölüme ayırıp sırayla çalıştırmak, tek seferde her yeri sulamaya çalışmaktan daha iyi sonuç verir.

Kurulum: baştan sona nasıl yapılır?

Neler alacağım?

• Musluk adaptörü ve filtre (kuyu veya depo suyu kullanıyorsanız kesinlikle)
• Basınç düşürücü (şehir şebekesine bağlanıyorsanız damla hatları için gerekir)
• 16 mm ana boru ve gerekiyorsa 4 mm ince kılcal borular
• Damlatıcılar veya hazır damlatıcılı boru
• Dirsek, T bağlantı, başlangıç vanası, hat sonu kapağı
• Toprağa sabitlemek için U çiviler
• Delik açmak için zımba (punch) — boruyu bıçakla delmeyin, sızdırır

Montaj sırası nasıl olmalı?

1. Bahçenin kabaca krokisini çizin; sıraların yerini ve uzunluğunu yazın. Küçük alan tasarımı yaparken bunu zaten yapmışsanız aynı krokiyi kullanın.
2. Ana boruyu musluktan bahçe kenarına kadar döşeyin ve güneşte 15-20 dakika bekletin; ısınan boru yumuşar, kıvrımları düzelir, bağlantılar çok daha kolay geçer.
3. Musluk tarafına sırayla: adaptör, vana, filtre, basınç düşürücü, ana boru.
4. Sıralara dik hatları T bağlantılarla çıkarın, U çivilerle sabitleyin.
5. Damlatıcıları bitki gövdesinden 5-10 cm uzağa yerleştirin; tam dibe koymak kök boğazını sürekli ıslak tutar.
6. Hat sonlarını kapatmadan suyu açın, 1-2 dakika akıtın, içindeki talaş ve toprağı dışarı atın. Sonra kapakları takın.
7. Sistem çalışırken hattı baştan sona yürüyün: damlamayan çıkış, fışkıran bağlantı, ıslanmayan bölge var mı?

Zamanlayıcı gerekli mi, ne kadar süreye ayarlayayım?

Zamanlayıcı işi kolaylaştırır ama ilk haftalarda ona güvenip bahçeye bakmamak risklidir. Süreyi b